Węże z dopuszczeniem ATEX i zgodność z TRGS 727
NORRES BAGGERMAN przebadał 34 różne serie węży spiralnych pod kątem ich właściwości elektrostatycznych do stosowania w strefach zagrożenia wybuchem. Raport z badań został wydany 13 lipca 2016 zgodnie z DIN EN 10204–2.1 i dokumentuje, które węże spełniają wymagania ATEX 2014/34/UE i TRGS 727 przy prawidłowym uziemieniu.
Węże w strefach zagrożenia wybuchem
Dyrektywa ATEX (2014/34/UE) reguluje produkty przeznaczone do użytku w atmosferach wybuchowych. Węże same w sobie nie są „urządzeniami” ani „komponentami” w rozumieniu dyrektywy; raport z badań NORRES BAGGERMAN stwierdza to wprost. Węże muszą jednak nadawać się do stref ATEX, czyli mieć wystarczającą przewodność elektryczną, aby elektryczność statyczna nie gromadziła się i nie wyzwoliła energii zapłonu w wybuchowej atmosferze pyłowej lub gazowej.
TRGS 727 (Technische Regeln für Gefahrstoffe, niemieckie techniczne zasady dotyczące substancji niebezpiecznych) to niemiecka reguła techniczna, która określa graniczne wartości rezystancji dla węży używanych do transportu mediów palnych. Bazuje na dyrektywie ATEX i to na nią powołuje się raport z badań NORRES BAGGERMAN.
Strefy ATEX: co oznaczają 0, 1, 2, 20, 21, 22?
Klasyfikacja stref dzieli się na dwie grupy w zależności od tego, czy medium to gaz/para, czy pył:
| Strefa | Medium | Występowanie atmosfery wybuchowej |
|---|---|---|
| Strefa 0 | Gaz / para | Ciągle lub długotrwale |
| Strefa 1 | Gaz / para | Sporadycznie podczas normalnej pracy |
| Strefa 2 | Gaz / para | Rzadko i krótkotrwale |
| Strefa 20 | Pył | Ciągle lub długotrwale |
| Strefa 21 | Pył | Sporadycznie podczas normalnej pracy |
| Strefa 22 | Pył | Rzadko i krótkotrwale |
Graniczne wartości rezystancji węży wg TRGS 727
TRGS 727 dzieli węże na trzy klasy rezystancji na podstawie ich rezystancji powierzchniowej:
- Wąż przewodzący — rezystancja powierzchniowa poniżej 106 Ω. Stosowany tam, gdzie może dojść do dużej akumulacji energii (strefa 0, strefa 1, strefa 20, strefa 21).
- Wąż antystatyczny — rezystancja powierzchniowa poniżej 109 Ω mierzona między dwoma uziemionymi końcami węża. Obejmuje strefę 22 (pył) i strefę 2 (gaz) przy prawidłowej instalacji.
- Wąż izolujący — powyżej 1012 Ω. Stosowany wyłącznie poza strefami ATEX.
We wszystkich przypadkach obowiązuje jeden warunek: wąż musi być uziemiony, aby rezystancja rzeczywiście miała znaczenie. To połączenie jest często najsłabszym ogniwem; napisaliśmy osobny artykuł o tym, dlaczego uziemienie węży AS jest kluczowe.
Węże przebadane przez NORRES BAGGERMAN
Raport z badań obejmuje 34 serie węży spiralnych z pięciu głównych rodzin. Poniższa tabela podsumowuje sześć obszarów zastosowań, według których raport kategoryzuje węże; pełny przegląd z numerami artykułów i konkretnym dopuszczeniem strefowym dla każdego węża znajdziesz w samym raporcie PDF.
| Rodzina węży | Przykłady | Typowe zastosowanie strefowe |
|---|---|---|
| AIRDUC® PUR (AS / EC / FOOD-AS) | AIRDUC PUR 350 AS, 351 EC, 355 AS, 356 AS, INOX FOOD-AS | Pneumatyczny transport pyłów (strefy 20, 21, 22), odciągi |
| PROTAPE® PUR / PE | PROTAPE PUR 330 AS, PE 322 EC, PUR INOX 330 FOOD AS | Odciągi (bez strefy lub strefa 22 wewnątrz węża), transport pneumatyczny |
| NORPLAST® PUR / PVC C | NORPLAST PUR C 385 AS, 386 AS, 387 AS, PVC C 389 AS Superel. | Pneumatyczny transport pyłów, odciągi |
| BARDUC® / TIMBERDUC® PUR | BARDUC PUR-INOX 382 FOOD-AS, TIMBERDUC PUR 531/532/533 | Pyły zgodne z wymogami dla żywności, pyły ścierne |
| Seria CP (chemiczna) | CP PE 457 EC1, CP VITON 459 EC1, CP PTFE INOX 475 EC1, CP PVC 465 EC | Transport cieczy palnych (strefy 0, 1, 2 wewnątrz), strefy 1/2 na zewnątrz |
| Węże EVA / metalowe | EVA 373 AS, EVA 373 EC, metalowe węże spiralne | Odciągi, wysokie temperatury w obszarach ATEX |
Wymagania dla pneumatycznego transportu pyłów
Warto zwrócić uwagę na konkretną zasadę z TRGS 727, którą podkreśla raport z badań NORRES BAGGERMAN: do pneumatycznego transportu pyłów palnych wolno używać wyłącznie węży o średnicy wewnętrznej od 50 do 160 mm. Mniejsze i większe wymiary nie są w ramach tej zasady dopuszczone, co trzeba uwzględnić w ocenie zagrożenia przy projektowaniu linii transportu pneumatycznego.
Pobierz dokumentację ATEX i TRGS
Najczęstsze pytania o ATEX i TRGS
Czym różni się wąż antystatyczny od przewodzącego?
Wąż antystatyczny ma rezystancję powierzchniową poniżej 109 Ω i obejmuje strefę 22 (pył) oraz strefę 2 (gaz). Wąż przewodzący ma poniżej 106 Ω i obejmuje strefy 0/1 (gaz) oraz 20/21 (pył). Wąż przewodzący zapewnia szybsze odprowadzanie ładunków i jest wymagany w strefach wysokiego ryzyka.
Które węże można stosować w strefie 0?
Strefa 0 (ciągła atmosfera wybuchowa z gazami/parami) wymaga węża przewodzącego (poniżej 106 Ω), prawidłowo uziemionego na obu końcach. Seria CP firmy NORRES BAGGERMAN, w tym CP PE 457 EC1, CP VITON 459 EC1 i CP PTFE INOX 475 EC1, jest przebadana pod kątem transportu cieczy palnych wewnątrz węża w strefach 0/1/2.
Które węże można stosować do pneumatycznego transportu pyłów palnych?
TRGS 727 określa, że do pneumatycznego transportu pyłów palnych wolno używać wyłącznie węży o średnicy wewnętrznej od 50 do 160 mm. Serie AIRDUC PUR-AS (350 AS, 351 EC, 355 AS, 356 AS), NORPLAST PUR C oraz BARDUC PUR-INOX są przebadane dla stref 20, 21 i 22.
Czym jest TRGS 727?
TRGS 727 (Technische Regeln für Gefahrstoffe) to niemiecka reguła techniczna określająca graniczne wartości rezystancji dla węży transportujących media palne. Bazuje na ATEX 2014/34/UE i to na nią powołuje się raport z badań NORRES BAGGERMAN.
Czy wąż wymaga uziemienia, aby dopuszczenie ATEX działało?
Tak. Dopuszczenie ATEX zakłada, że wąż jest prawidłowo uziemiony na obu końcach. Jeśli choć jeden koniec nie ma niskiej rezystancji względem ziemi, właściwość AS nie działa w praktyce; to najczęstszy błąd w instalacjach ATEX na liniach wężowych.
Co oznaczają AS i EC w nazwach takich jak AIRDUC PUR 351 EC?
AS oznacza zwykle „antystatyczny” (rezystancja powierzchniowa poniżej 109 Ω). EC oznacza „przewodzący elektrycznie” (rezystancja powierzchniowa poniżej 106 Ω). Wersje EC są przeznaczone do stref wyższego ryzyka niż wersje AS.
Czy węże NORRES BAGGERMAN mają certyfikat ATEX?
Zgodnie z ATEX 2014/34/UE węże same w sobie nie są „urządzeniami” ani „komponentami” i dlatego nie mogą mieć certyfikatu ATEX. Raport z badań NORRES BAGGERMAN (DIN EN 10204–2.1) dokumentuje jednak, że ich węże spełniają wymagania dotyczące odprowadzania ładunków elektrostatycznych przy prawidłowym uziemieniu; taki dokument to standard branżowy dla tego typu dokumentacji.