Projektowanie silosów · Oddziaływania • Zastąpiona, trwa okres przejściowy
EN 1991-4:2006 — Eurokod 1 część 4: oddziaływania na silosy i zbiorniki
Najważniejsza norma na całej liście, ponieważ wymienia nasze wyroby wprost. Punkt 3.4(9) stanowi, że jeżeli częścią instalacji silosu są wibratory, armatki powietrzne lub obrotowe dna wygarniające, obciążenia zmienne od nich należy uwzględnić w odniesieniu do stanu granicznego zmęczenia. Punkt 3.4(4) dodaje, że zmęczenie należy rozważyć w silosach poddawanych średnio więcej niż jednemu cyklowi obciążenia dziennie. Innymi słowy sam Eurokod mówi projektantowi, że zamontowanie wibratora lub armatki wprowadza nowy przypadek obliczeniowy. To jest inżynierski argument za porządnymi wspornikami montażowymi i za tym, żeby nie przyspawać wibratora wprost do cienkiej powłoki.
Zastrzeżenie: EN 1991-4:2026 została opublikowana jako drugie pokolenie Eurokodów, a BSI podaje, że wydanie z 2006 roku zostanie wycofane 30 marca 2028. Trwa więc obecnie okres współistnienia. Eurokody nie są normami zharmonizowanymi w rozumieniu dyrektywy; wdraża się je krajowo wraz z załącznikami krajowymi. Nie udało nam się potwierdzić, czy duński komitet normalizacyjny przyjął wydanie z 2026 roku.
Znaczenie: każdy montaż na silosie, który ma wytrzymać lata.
Źródło: thenbs.com
Projektowanie silosów · Nośność • Zastąpiona, trwa okres przejściowy
EN 1993-4-1:2007+A1:2017 — Eurokod 3 część 4-1: silosy stalowe
Tam gdzie EN 1991-4 podaje oddziaływania, ta norma podaje nośność powłoki stalowej. To jest ta połowa, która rozstrzyga, czy wspornik może stanąć w danym miejscu. Wyboczenie cienkiej powłoki walcowej pod miejscowym obciążeniem skupionym to dokładnie ten mechanizm zniszczenia, który wywołuje źle zamontowany wspornik wibratora lub armatki, a nie jest on intuicyjny: powłoka może swobodnie przenosić obciążenie całkowite i mimo to wyboczyć się pod obciążeniem skupionym.
Zastrzeżenie: EN 1993-4-1:2026 została opublikowana 31 marca 2026 roku jako drugie pokolenie Eurokodów, a BSI podaje, że pierwsze pokolenie zostanie wycofane 30 marca 2028. Trwa więc obecnie okres współistnienia, w którym BSI nadal wskazuje wydanie 2007+A1:2017 jako aktualne. Eurokody nie są normami zharmonizowanymi w rozumieniu dyrektywy; wdraża się je krajowo wraz z załącznikami krajowymi. Nie udało nam się potwierdzić, czy duński komitet normalizacyjny przyjął wydanie z 2026 roku.
Znaczenie: umiejscowienie i konstrukcja wsporników montażowych.
Źródło: knowledge.bsigroup.com
ATEX · Metodyka • Obowiązuje
EN 1127-1:2019 — zapobieganie wybuchowi i ochrona przed wybuchem, pojęcia podstawowe
Norma metodyczna w obszarze ATEX. Zidentyfikować źródła zapłonu, ocenić prawdopodobieństwo, zastosować zapobieganie i ochronę. Zharmonizowana z dyrektywą 2014/34/UE. Dla urządzeń wspomagających przepływ jest to rama, która zmusza do rozważenia iskier mechanicznych, gorących powierzchni od zablokowanego tłoka lub zużytego łożyska oraz wyładowań elektrostatycznych z poduszki napowietrzającej, zanim wybierze się koncepcję ochrony. Poprzedniczka EN 1127-1:2011 przestała dawać domniemanie zgodności 1 lutego 2022.
Znaczenie: punkt wyjścia każdej oceny ATEX dla urządzenia.
Źródło: single-market-economy.ec.europa.eu
ATEX · Urządzenia nieelektryczne • W trakcie rewizji
EN ISO 80079-36:2016 — urządzenia nieelektryczne, metoda podstawowa i wymagania
Norma kluczowa dla wibratorów pneumatycznych, armatek powietrznych, młotków, wibratorów turbinowych i dysz napowietrzających, właśnie dlatego, że są to nieelektryczne urządzenia Ex. Obejmuje projektowanie, wykonanie, badanie i oznakowanie dla wszystkich poziomów zabezpieczenia urządzeń oraz dla grup I, II i III. Atmosferę normalną zdefiniowano jako od minus 20 do plus 60 stopni i od 80 do 110 kilopaskali. Narzędzia ręczne i urządzenia obsługiwane ręcznie bez magazynowania energii są wyraźnie wyłączone. Zharmonizowana z 2014/34/UE.
Zastrzeżenie: ISO oznaczyła wydanie z 2016 roku do rewizji, a drugie wydanie, ISO/CD 80079-36, jest w opracowaniu. Zastąpi ono zarówno wydanie z 2016 roku, jak i sprostowanie z 2019.
Znaczenie: podstawa oznaczenia Ex h na urządzeniach pneumatycznych.
Źródło: iso.org
ATEX · Rodzaj ochrony • W trakcie rewizji
EN ISO 80079-37:2016 — bezpieczeństwo konstrukcyjne c, kontrola źródeł zapłonu b, zanurzenie w cieczy k
Uzupełnia 80079-36 i ma pierwszeństwo tam, gdzie obie normy są rozbieżne. Bezpieczeństwo konstrukcyjne c to rodzaj ochrony faktycznie wybity na niemal każdym wibratorze pneumatycznym i każdej armatce: luzy łożyskowe, skojarzenia materiałów niedające iskier tarciowych oraz kontrola temperatury powierzchni. Kiedy na tabliczce widnieje Ex h IIIC T125 C Dc, to właśnie tutaj litera h rozwija się w c, b albo k. Zharmonizowana z 2014/34/UE.
Znaczenie: wyjaśnia, co oznacza h na tabliczce znamionowej.
Źródło: iso.org
ATEX · Dane materiałowe • Obowiązuje
EN ISO/IEC 80079-20-2:2016 — metody badań pyłów palnych
Brakujące ogniwo między pytaniem, jaki mam pył, a pytaniem, jakiego wibratora Ex potrzebuję. Norma opisuje, jak wyznaczyć minimalną temperaturę zapłonu obłoku pyłu i warstwy pyłu oraz minimalną energię zapłonu konkretnego materiału znajdującego się w silosie. Bez tych wartości nie da się uzasadnić oznaczenia temperaturowego urządzenia, a dobór staje się zgadywaniem. Zharmonizowana z 2014/34/UE.
Znaczenie: łączy właściwości pyłu z klasą temperaturową urządzenia.
Źródło: single-market-economy.ec.europa.eu
ATEX · Klasyfikacja stref • Wycofana
IEC 60079-10-2:2015 — klasyfikacja przestrzeni, atmosfery wybuchowe pyłowe
Rozstrzyga, czy miejsce montażu jest strefą 20, 21 czy 22, co z kolei decyduje o poziomie zabezpieczenia urządzenia, czyli Da, Db lub Dc, jakiego trzeba wymagać od wibratora. Norma traktuje obłoki pyłu i warstwy pyłu oddzielnie oraz zakłada skuteczne utrzymanie czystości. Jest to norma instalacyjna i użytkownika, a nie norma wyrobu; obowiązek użytkownika wynika z dyrektywy 1999/92/WE.
Zastrzeżenie: IEC podaje wydanie z 2015 roku jako wycofane ze skutkiem od 29 czerwca 2026 i zastąpione przez IEC 60079-10-2:2026. Europejskie wdrożenie EN 60079-10-2:2015 nadal istnieje. Nie sprawdziliśmy, czy norma figuruje na liście norm zharmonizowanych ATEX.
Znaczenie: wyznacza strefę, a tym samym kategorię, którą trzeba zamówić.
Źródło: webstore.iec.ch
Bezpieczeństwo maszyn · Pneumatyka • Obowiązuje
EN ISO 4414:2010 — napędy i sterowania pneumatyczne, ogólne zasady i wymagania bezpieczeństwa
Najbardziej bezpośrednio istotna norma maszynowa dla całego programu pneumatycznego. Obejmuje projektowanie, wykonanie i modyfikację układów i elementów pneumatycznych, a także montaż, instalowanie, utrzymanie i efektywność energetyczną. Sprężarki powietrza, zakładowe sieci sprężonego powietrza, butle gazowe i zbiorniki są wyraźnie wyłączone. Dla urządzeń wspomagających przepływ dotyczy energii zmagazynowanej, niespodziewanego rozruchu po przywróceniu powietrza, hałasu wydmuchu, biczowania węża oraz rozprężenia przed czynnościami serwisowymi. Zharmonizowana z dyrektywą maszynową.
Znaczenie: cały program pneumatyczny, od montażu po utrzymanie ruchu.
Źródło: eur-lex.europa.eu
Bezpieczeństwo maszyn · Metodyka • W trakcie rewizji
EN ISO 12100:2010 — bezpieczeństwo maszyn, ocena ryzyka i zmniejszanie ryzyka
Norma typu A w obszarze dyrektywy maszynowej: terminologia, identyfikacja zagrożeń, ocena ryzyka, zmniejszanie ryzyka i dokumentacja. Urządzenie wspomagające przepływ jest zwykle maszyną nieukończoną albo elementem wbudowanym w układ rozładunku silosu, a to jest norma, którą integrator posługuje się przy uzasadnianiu osłon, uwalniania energii zmagazymowanej oraz ostrzeżeń o ryzyku resztkowym, które trafiają do naszej własnej dokumentacji wyrobu. ISO oznaczyła wydanie z 2010 roku do rewizji.
Znaczenie: rama dla integratora, gdy urządzenie wchodzi w skład instalacji.
Źródło: eur-lex.europa.eu
Bezpieczeństwo maszyn · Sterowanie • Obowiązuje
EN ISO 13849-1 — elementy systemów sterowania związane z bezpieczeństwem
Uwaga: w ramach dyrektywy maszynowej przywołane są obecnie równolegle dwa wydania, z 2015 i z 2023 roku. Wydanie czwarte, ISO 13849-1:2023, opublikowano 26 kwietnia 2023 i wycofało ono wydanie z 2015 roku na poziomie ISO, lecz lista unijna wymienia oba. Norma obejmuje technikę elektryczną, hydrauliczną, pneumatyczną i mechaniczną. Jej znaczenie dla urządzeń wspomagających przepływ jest realne, ale ograniczone: dotyczy sytuacji, w których wibrator albo sekwencja armatek pracuje pod sterowaniem programowalnym i istnieje funkcja bezpieczeństwa, na przykład blokada wystrzału przy otwartym włazie. Jednostki czysto pneumatyczne obsługiwane ręcznie zwykle nie wymagają wyznaczania poziomu zapewnienia bezpieczeństwa.
Znaczenie: tylko tam, gdzie występuje sterowanie programowalne i funkcja bezpieczeństwa.
Źródło: eur-lex.europa.eu
Bezpieczeństwo maszyn · Elektryka • Obowiązuje
EN 60204-1:2018 — wyposażenie elektryczne maszyn
Zharmonizowana z dyrektywą maszynową. Istotna dla wibratorów elektrycznych oraz dla każdej szafy sterującej sekwencją armatek: odłączanie zasilania i blokada, połączenia ochronne, zabezpieczenie silnika przed przeciążeniem, zatrzymanie awaryjne i stopień ochrony obudowy. Strona nie obejmuje wibratorów elektrycznych, więc norma ta jest tu istotna dla szaf sterowniczych.
Znaczenie: szafy sterownicze armatek powietrznych.
Źródło: eur-lex.europa.eu
ATEX · Elektryka pyłowa • Obowiązuje
EN 60079-31:2014 — ochrona przed zapłonem pyłu za pomocą obudowy t
Ochrona za pomocą obudowy to typowe rozwiązanie dla wibratorów elektrycznych na zapylonych silosach: obudowa pyłoszczelna plus maksymalna temperatura powierzchni poniżej temperatury zapłonu pyłu. To dlatego MVE i MVE-MICRO oznaczone są II2D Ex tb IIIC Tx Db IP66 dla strefy 21, a MVE-DC oznaczony jest II3D Ex tc IIIC Tx IP69K dla strefy 22. Stosowana razem z EN IEC 60079-0:2018, która ustala wymagania ogólne dotyczące oznakowania, klasyfikacji temperaturowej i obudów.
Zastrzeżenie: Istnieje nowsza EN IEC 60079-31:2024, ale nie figurowała ona na liście zharmonizowanej z dnia 15 stycznia 2026. Nie zdołaliśmy potwierdzić, czy została od tego czasu przywołana w Dzienniku Urzędowym. Do czasu potwierdzenia należy powoływać się na wydanie z 2014 roku.
Znaczenie: informacja o oznakowaniu ATEX w strefie zagrożenia wybuchem.
Źródło: ptb.de
Drgania · Ręka-ramię • Obowiązuje
ISO 5349-1:2001 i ISO 5349-2:2001 — drgania przenoszone przez kończyny górne
Część 1 podaje wymagania ogólne dotyczące pomiaru i oceny drgań przenoszonych przez kończyny górne, część 2 praktyczne wytyczne do pomiaru na stanowisku pracy, wraz ze zmianą A1 z 2015 roku. Są to normy wskazane w załączniku do dyrektywy o drganiach, a więc podstawa obliczenia A(8). W praktyce sięga po nie służba BHP klienta, gdy pyta, jak długo w ciągu zmiany operator może trzymać młotek pneumatyczny. Nie są zharmonizowane z dyrektywą maszynową; to normy pomiarowe, a nie normy wyrobu.
Znaczenie: podstawa obliczenia ekspozycji.
Źródło: iso.org
Drgania · Drgania ogólne • W trakcie rewizji
ISO 2631-1:1997 — drgania ogólne, wymagania ogólne
Wydanie drugie z maja 1997 roku wraz ze zmianą A1 z 2010. Wskazana w załączniku do dyrektywy o drganiach dla drgań ogólnych. Jej znaczenie dla urządzeń wspomagających przepływ jest pośrednie i umiarkowane: ekspozycja powstaje u osoby stojącej na drgającym pomoście silosu albo siedzącej w kabinie naczepy silosowej podczas rozładunku. W kwietniu 2023 ISO oznaczyła normę do rewizji, a zastąpić ma ją ISO/DIS 2631-1.
Znaczenie: pomosty i podesty w pobliżu pracującego urządzenia.
Źródło: iso.org
Drgania · Emisja • Obowiązuje
EN ISO 20643:2008/A1:2012 — emisja drgań maszyn trzymanych i prowadzonych w ręku
Odpowiednik ISO 5349. Tam gdzie 5349 mierzy ekspozycję, którą operator faktycznie otrzymuje, ta norma mierzy emisję, jaką oddaje wyrób. To z niej bierze się deklarowana wartość drgań, która musi znaleźć się w instrukcji młotka pneumatycznego trzymanego w ręku albo wibratora prowadzonego ręcznie. Jeżeli karta katalogowa podaje wartość w m/s2, to właśnie ta norma za nią stoi. Zharmonizowana z dyrektywą maszynową.
Znaczenie: wartość, która powinna znaleźć się w naszej własnej dokumentacji.
Źródło: eur-lex.europa.eu
Hałas · Deklarowanie • Obowiązuje
EN ISO 4871:2009 — deklarowanie i weryfikacja wartości emisji hałasu
Norma określająca, w jaki sposób wolno podać wartość hałasu na karcie katalogowej, łącznie z niepewnością K. Ma to takie samo znaczenie jak sam pomiar, ponieważ wartości bez niepewności i bez podanej metody nie da się porównać między dostawcami. Kiedy na jednym wyrobie widnieje 125 dB(A), a na innym 80 dB(A), to ta norma rozstrzyga, czy obie wartości w ogóle mierzą to samo. Zharmonizowana z dyrektywą maszynową.
Znaczenie: sprawia, że wartości hałasu podawane przez dostawców da się porównać.
Źródło: eur-lex.europa.eu
Hałas · Pomiar • Obowiązuje
EN ISO 3744:2010 i EN ISO 11201:2010 — moc akustyczna i ciśnienie akustyczne
EN ISO 3744 wyznacza poziom mocy akustycznej L_WA w klasie dokładności technicznej nad płaszczyzną odbijającą. EN ISO 11201 wyznacza poziom emisyjnego ciśnienia akustycznego na stanowisku pracy, czyli tę wartość, która rozstrzyga, czy osoba stojąca przy wylocie silosu przekracza 80 albo 85 dB(A) w chwili wystrzału armatki. Obie odpowiadają na inne pytania i nie należy ich mylić. Gdy na czynnej instalacji nie da się uzyskać warunków klasy technicznej, metodą orientacyjną jest EN ISO 3746. Wszystkie zharmonizowane z dyrektywą maszynową.
Znaczenie: metody stojące za wartościami dB(A) publikowanymi w katalogu.
Źródło: eur-lex.europa.eu
Dane o materiale · Sypkość • Obowiązuje
ASTM D6128-22 — badanie ścinania materiałów sypkich aparatem Jenikego
Mierzy wytrzymałość kohezyjną proszku podczas przepływu ciągłego i po składowaniu, tarcie wewnętrzne, gęstość nasypową oraz tarcie o różne powierzchnie ścian. Ma zastosowanie tam, gdzie mniej więcej jedna trzecia cząstek lub więcej jest drobniejsza niż 6 milimetrów. Sama norma stwierdza, że jej podstawowym zastosowaniem jest projektowanie zbiorników i lejów tak, aby zapobiec zatrzymaniu przepływu, i wymienia mostkowanie, tunelowanie, przepływ niekontrolowany oraz zniszczenie konstrukcji jako problemy, którymi się zajmuje. Jest to rozstrzygające badanie tego, czy urządzenie jest w ogóle potrzebne, czy raczej potrzebny jest lepszy lej. Uwaga: tytuł mówi obecnie o aparacie do ścinania, a nie o komorze ścinania jak w starszych wydaniach.
Znaczenie: rozstrzyga, czy problemem jest materiał, czy geometria leja.
Źródło: store.astm.org
Dane o materiale · Wskaźniki Carra • Obowiązuje
ASTM D6393/D6393M-25 — charakterystyka materiałów sypkich według wskaźników Carra
Osiem pomiarów i dwa obliczenia: kąt naturalnego usypu, kąt zsypu, kąt różnicy, gęstość nasypowa luźna i utrzęsiona, ściśliwość, kohezja, jednorodność, kąt szpatułki i rozpraszalność. Dotyczy materiałów swobodnie płynących i umiarkowanie spoistych do 2,0 milimetrów, które po napowietrzeniu muszą przesypać się przez określony otwór lejka. Ściśliwość i kąt naturalnego usypu są najszybszymi wskaźnikami przesiewowymi tego, czy proszek będzie tworzył sklepienia, a rozpraszalność mówi coś o tym, czy poduszki napowietrzające zadziałają, czy tylko wytworzą kanał.
Znaczenie: szybkie rozpoznanie, czy problem z przepływem nadchodzi.
Źródło: store.astm.org
Sprężone powietrze · Czystość • W trakcie rewizji
ISO 8573-1:2010 — sprężone powietrze, zanieczyszczenia i klasy czystości
Wydanie trzecie z 2010 roku. Definiuje klasy czystości dla cząstek stałych, wody i oleju, niezależnie od tego, w którym miejscu układu powietrze jest mierzone. Dla urządzeń wspomagających przepływ nie jest to kwestia zgodności z przepisami, lecz kwestia eksploatacyjna i jedna z najczęściej pomijanych: wilgotne powietrze skrapla się w poduszce napowietrzającej i ponownie zbryla dokładnie ten proszek, który miał ruszyć, a cząstki stałe i olej niszczą trwałość wibratora pneumatycznego i zaklejają zawór armatki. Podanie wymaganej klasy to profesjonalny sposób sprecyzowania wymagań wobec powietrza.
Zastrzeżenie: Nie widzieliśmy tablic tej normy i dlatego nie podajemy zalecanego zestawienia klas. O konkretne wymaganie należy pytać w dokumentacji wyrobu.
Znaczenie: suche i czyste powietrze decyduje o trwałości całej instalacji.
Źródło: iso.org
Projektowanie silosów · Międzynarodowe • Obowiązuje
ISO 11697:1995 — obciążenia od materiałów sypkich
Międzynarodowy odpowiednik EN 1991-4. Obejmuje parcia w lejach, bunkrach, zbiornikach i silosach z typowych materiałów konstrukcyjnych, z parametrami uzgadnianymi z zamawiającym i zapisywanymi w umowie oraz z wymogiem ponownej oceny, gdy zmieni się którekolwiek założenie. W Europie obowiązuje EN 1991-4; ta norma jest istotna dla czytelników spoza Unii. Uwaga: tytuł bywa błędnie cytowany jako metoda badania gęstości nasypowej. Nią nie jest.
Znaczenie: projekty poza Unią Europejską.
Źródło: iso.org