Odporność chemiczna węży przemysłowych
Tabela producenta NORRES BAGGERMAN obejmuje ponad 1400 mediów i 16 materiałów węży w temperaturach roboczych od 20°C do 100°C. Skorzystaj z niej, aby ustalić, czy rozważany wąż poradzi sobie z medium, które ma przez niego płynąć, czy też materiał należy dobrać inaczej.
Dlaczego dobór materiału jest kluczowy
Skutki niewłaściwego doboru węża przemysłowego często kosztują więcej niż sam wąż. Degradacja chemiczna postępuje powoli i kumuluje się: Ester-PUR kruszeje i pęka po dwóch miesiącach, PVC mięknie i zaczyna przeciekać, a wąż silikonowy pęcznieje pod wpływem rozpuszczalników. Gdy dojdzie do zniszczenia węża podczas pracy, konsekwencją może być nie tylko koszt wymiany. To także utracona partia produktu, zanieczyszczony proces, a przy wystarczająco agresywnym medium zagrożenie bezpieczeństwa.
Odporność węża na uszkodzenia w trakcie eksploatacji nie zależy od jednego, ale od czterech czynników: medium (transportowanej substancji), jego stężenia, temperatury i czasu kontaktu. PVC, które wytrzymuje kwas solny o stężeniu 10% w 20°C, może nie nadawać się do stężenia 40% w tej samej temperaturze. Warstwa z PTFE, która wytrzymuje niemal wszystko do 100°C, może mimo to ulec uszkodzeniu przy ciągłym tarciu o cząstki ścierne. Tabela odporności NORRES BAGGERMAN to rzetelny punkt wyjścia do doboru materiału, ale ostateczna decyzja wymaga znajomości konkretnego procesu.
Tabela odporności dla 16 materiałów
Tabela jest podzielona na dwa dokumenty. Tabela 1 (Technical Hoses 1) obejmuje 13 rodzajów tworzyw i elastomerów z podstawowego programu węży NORRES BAGGERMAN, a tabela 2 (Technical Hoses 2) uzupełnia ją o trzy tradycyjne rodzaje gumy oraz kolumnę porównawczą dla PUR i PVC.
- Ester-PURstandardowy poliuretan, wysoka odporność na ścieranie
- Ether-PUR (FOOD)odporny na hydrolizę, zgodny z wymaganiami FDA
- Miękkie PVCelastyczny polichlorek winylu
- LLDPEserie AIRDUC® i PROTAPE®
- HDPE / LDPEseria CP, węże chemiczne
- TPEelastomer termoplastyczny
- NEOPRENE®guma chloroprenowa
- HYP (CSM)hypalon, odporny chemicznie i na promieniowanie UV
- VITON®fluoroelastomer, odporny na kwasy i rozpuszczalniki
- Silikonodporny na temperatury do 200°C
- PTFEmateriał warstwy wewnętrznej o niemal uniwersalnej odporności
- PA (poliamid)nylon, wytrzymały mechanicznie
- ARAMIDwłókno wzmacniające
- NBRguma nitrylowa, olejoodporna
- EPDMgorąca woda, para i rozpuszczalniki polarne
- NR (guma naturalna)klasyczna elastyczna guma
Jak czytać tabelę odporności
Obie tabele stosują różne oznaczenia, dlatego ważne jest, aby dobrze rozumieć tę różnicę:
- W tabeli 1 stosowana jest skala liczbowa: 1 = dobra odporność, 2 = ograniczona (odporny w określonych warunkach, wymaga testów), 3 = nieodpowiedni. Pusta komórka oznacza brak badań, co nie jest automatycznie równoznaczne z brakiem odporności.
- W tabeli 2 stosowane są litery: A = dobra, B = ograniczona, C = nieodpowiedni.
- Każda kolumna materiału jest podzielona na dwa zakresy temperatur: zwykle 20°C i 60°C dla tworzyw, 20°C i 80°C dla elastomerów oraz 20°C i 100°C dla PTFE i ARAMID.
Najważniejsze są trzy zasady: wartości dotyczą jednego medium naraz, a mieszaniny mogą zarówno poprawiać, jak i pogarszać odporność. Wyższa temperatura zwykle wzmacnia skutki kontaktu z medium i przyspiesza degradację chemiczną. Z kolei obciążenie mechaniczne nakładające się na działanie chemiczne (wibracje, zginanie, ścieranie) może w praktyce przesunąć materiał z „1” na „2”.
Trzy praktyczne przykłady
Poniższe przykłady pochodzą bezpośrednio z dwóch tabel odporności NORRES BAGGERMAN. Pokazują, jak wartość z tabeli (1/2/3 w tabeli 1, A/B/C w tabeli 2) przekłada się na konkretną rekomendację materiałową.
1. Kwas solny 40% w temperaturze 20°C
Agresywny mocny kwas, spotykany przy czyszczeniu metali, usuwaniu kamienia kotłowego i w niektórych etapach produkcji chemicznej.
Zalecane (tabela 1): PTFE (1), VITON® (1) i HYP/CSM (1) są w pełni odporne. Twarde PVC często można stosować; miękkie PVC należy ograniczyć do niskich temperatur.
Unikaj: Ester-PUR i Ether-PUR nie mają danych źródłowych dla stężenia 40%, a NEOPRENE® i guma naturalna (NR) nie są oczywistym wyborem przy tak wysokim stężeniu kwasu.
2. Etanol (100%) w zastosowaniach przemysłowych
Klasyczny rozpuszczalnik i medium czyszczące w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i chemicznym.
Zalecane: HDPE/LDPE (seria CP) i LLDPE (AIRDUC®/PROTAPE®) uzyskują w tabeli 1 ocenę 1/1 zarówno w 20, jak i 60°C. PTFE ma ocenę 1, VITON® również 1. W tabeli 2 EPDM, NBR, SBR i NR uzyskują dla etanolu ocenę „A” (dobra).
Ostrożnie: Ester-PUR ma ocenę 2 (ograniczona) w 20°C, a dane dla 60°C nie są jednoznaczne: nie jest to pierwszy wybór przy ekspozycji na etanol w wyższej temperaturze. Miękkie PVC sprawdza się w 20°C, ale 60°C jest problematyczne i należy tego unikać.
3. Aceton (czysty rozpuszczalnik)
Polarny keton, szeroko stosowany do usuwania powłok lakierniczych oraz czyszczenia i mycia technicznego. Aceton działa agresywnie na wiele typowych tworzyw sztucznych.
Zalecane: PTFE ma w tabeli 1 ocenę 1/1 (dobra zarówno w 20, jak i 100°C), LLDPE również 1/1. W tabeli 2 EPDM uzyskuje dla acetonu ocenę „A”: to często ekonomiczny wybór, gdy potrzebny jest czysty elastomer.
Unikaj: NBR ma w tabeli 2 ocenę „C” (nieodpowiedni): guma nitrylowa traci strukturę w acetonie. HDPE/LDPE ma ocenę 2 (ograniczona). PUR (Ester-PUR) i miękkie PVC nie mają bezpiecznych danych i w praktyce odradza się je na liniach z acetonem.
Co zrobić, gdy Twojego medium nie ma w tabeli?
Tabela zawiera około 1400 substancji, co jednak nie oznacza, że obejmuje każdą mieszaninę, każde stężenie czy każdy produkt specjalistyczny. W razie wątpliwości możemy zrobić trzy rzeczy: sprawdzić w bazie zastosowań NORRES BAGGERMAN porównywalne media, zaproponować konfigurację testową do przeprowadzenia u klienta lub w NORRES BAGGERMAN albo zlecić laboratoryjny test odporności. Skontaktuj się z nami, podając nazwę produktu, stężenie, temperaturę roboczą i czas kontaktu: mając te dane, zwykle w ciągu kilku dni roboczych możemy przedstawić dobrze uzasadnioną wstępną propozycję.
Tabele odporności do pobrania
Najczęstsze pytania o odporność chemiczną
Co oznaczają wartości 1, 2 i 3 w tabeli odporności?
1 = dobra odporność (zalecany), 2 = ograniczona odporność (przetestuj przy konkretnej temperaturze i stężeniu), 3 = nieodpowiedni (unikaj). Pusta komórka oznacza „nie badano”, co nie jest automatycznie równoznaczne z brakiem odporności.
Czym różni się tabela 1 od tabeli 2?
Tabela 1 (Technical Hoses 1) stosuje skalę liczbową 1/2/3 i obejmuje 13 rodzajów tworzyw i elastomerów z głównego programu. Tabela 2 (Technical Hoses 2) stosuje litery A/B/C i uzupełnia zestawienie o tradycyjne rodzaje gumy oraz porównanie PUR/PVC.
Czy PTFE jest odporny na wszystkie chemikalia?
PTFE ma najszerszy profil odporności spośród badanych materiałów i dla większości mediów uzyskuje ocenę 1 (dobra) zarówno w 20, jak i 100°C. PTFE ma jednak niższą odporność na zużycie mechaniczne niż PUR i nie należy go wybierać, gdy głównym wyzwaniem jest zużycie ścierne.
Jaki wąż jest zalecany do kwasu solnego?
Dla kwasu solnego o stężeniu 40% w 20°C odporne są, według tabeli NORRES BAGGERMAN, PTFE (1), VITON (1) i HYP/CSM (1). Ester-PUR i Ether-PUR nie mają danych źródłowych dla stężenia 40%. Twarde PVC często się sprawdza; miękkie PVC należy ograniczyć do niskich temperatur.
Jaki wąż jest zalecany do rozpuszczalników takich jak aceton?
PTFE jest odporny na aceton (1/1 w 20 i 100°C). LLDPE również jest odporny (1/1). EPDM uzyskuje w tabeli 2 ocenę A dla acetonu. NBR (guma nitrylowa) ma ocenę C (nieodpowiedni): unikaj go. PUR i miękkie PVC nie są zalecane na linie z acetonem.
Co zrobić, gdy moje chemikalium jest mieszaniną?
Wartości w tabeli dotyczą jednego medium naraz. Mieszaniny mogą zarówno poprawiać, jak i pogarszać odporność, więc nie da się tego sprawdzić bezpośrednio. Skontaktuj się z nami, podając składniki mieszaniny, ich stężenie, temperaturę i czas kontaktu, a znajdziemy dobrze dobrane rozwiązanie.
Czy temperatura wpływa na odporność?
Tak. Każda kolumna materiału ma dwie podkolumny temperaturowe (zwykle 20 i 60°C albo 20 i 80°C dla elastomerów). Wyższa temperatura zwykle przyspiesza degradację chemiczną i może przesunąć materiał z „1” na „2” lub „3”.